۴۴۳۳۶۸۹۵ - ۰۲۱
مدل‌سازي فرایند با استاندارد IDEF-بخش اول

مدل‌سازي فرایند با استاندارد IDEF

IDEF مخفف Integrated Definition Methods است که شامل مجموعه ای از روش های ساخت یافته به منظور تحلیل و مدلسازی فرایندهای سازمانی و تجزیه و تحلیل و طراحی سیستم های نرم افزاری است که توسط وزارت دفاع ایالت متحده پشتیبانی میشود.

استاندارد IDEF خود از 17 نمودار تشکیل شده است در ادامه به معرفي برخی از آنها که در مدلسازی فرایندکاربرد دارد، ‌پرداخته مي‌شود. البته برای مدلسازی فرایندها IDEF0 و IDEF3 کاربرد دارد.

IDEF0

روش IDEF0 از يك نمودار كاملا مرسوم به نام DFD  كه در روش تحليل و طراحي ساخت‌يافته وجود دارد، مشتق شده است. اين روش كه با عنوان روش مدل‌سازي كاركردها نيز شناخته مي‌شود، براي مدل كردن تصميمات، كنشها و فعاليتهاي يك سازمان يا يك سيستم در يك قالب گرافيكي ساخت‌يافته به‌كار مي‌رود.

علاوه بر آن روش IDEF0 مي‌تواند به‌عنوان يك ابزار تحليلي براي شناسايي فعالیت های انجام شده و تشخيص آنچه كه براي انجام آنها مورد نياز است، استفاده شود. بنابراين ساخت مدل‌هاي IDEF0 معمولا به‌عنوان يكي از فعاليتهاي اوليه در توسعه يك سيستم انجام مي‌گيرد.

شمای کلی نمودار  IDEF0 در شكل زیر نشان داده شده است.

IDEF

IDEF0 مدل گرافیکی برای نمایش دادن عملکرد سیستم های پیچیده است.

در روند مدل‌سازي از رويكرد بالا به پايين براي تحليل فرايندها در سطوح متفاوت استفاده مي‌شود. همچنين اين مدل بر روابط كاركردي تمركز مي‌كند تا نشان دهد كه “چه” چيزهايي در يك فرايند بر اساس نمودار مدل‌سازي ICOM اجرا مي‌شود.

جزء اصلي مدل IDEF0 فعاليتها هستند. هر فعاليت با چهار جزء مشخص مي‌شود: ورودي، كنترل، خروجي و مكانيسم كه به‌اختصار ICOM خوانده مي‌شوند. اینکار با مدل کردن فعالیت های اصلی، ورودی ها، خروجی ها، کنترل ها و مکانیزم های فعالیتها انجام میشود. هر کدام از فعالیت های اصلی را می توان Decompotion کرد و با جزئیات بیشتر نشان داد. نمودار IDEF0  از دو علامت مستطیل و فلش تشکیل شده است.

IDEF0  محبوبیت زیادی در کاربرد پیدا کرده است. وجود قانون های جدی و کنترل و توصیف دقیق روی وردی ها و خروجی ها، خصوصاً این روش را برای استفاده در پروژه های تحلیل و طراحی سیستم های اطلاعاتی و نرم افزار مناسب کرده است. ماهیت سلسله مراتبی IDEF0  نیز باعث کاربرد خوب آن در سطوح مختلف مدلسازی میشود.

یک نمونه IDEF0  در شکل زیر مشاهده مینمایید.

IDEF0

محدودیت های IDEF0

روش IDEF0 داراي محدوديتها و معايبي از جنبه‌هاي گوناگون است. ساختار سلسله مراتبي مدل‌هاي فعاليت، شرط‌ها و يا توالي پردازشها را به روشني مشخص نمي‌كند. درجريان تحليل يك مدل IDEF0 ممكن است فعاليتهاي تكراري، غير ضروري و فعاليتهاي گلوگاه برخورد كنيم.

مهمترين محدوديتهاي IDEF0 شامل موار زير است:

  • نمايش ايستاي سيستم كه تنها روابط وظيفه‌مندي را نشان مي‌دهد اما لزوما جنبه‌هاي پوياي درون آن را نشان نمي‌دهد.
  • اين روش نمي‌تواند براي مدل‌سازي‌هاي كمي و ارزيابي مدل با استفاده از روشهاي رياضي به كار رود.
  • تشخيص دادن چگونگي جريان اطلاعات ميان نمودارها كار مشكلي است.
  • وضعيت آني و توالي فعاليتها را به طور واضح نمایش نمــي‌دهد.
  • همچنين منبع اطلاعاتي داده‌هاي ورودي‌، خروجي و داده‌هاي كنترلي مشخص نيست.
  • یکی دیگر از نقاط ضعف این روش اصرار بر نمایش فرایند بصورت زنجیره ای از فعالیت ها است که محدودیت هایی را باعث میشود.

 

روش  IDEF9000 بر پايه نمودار IDEF0 توسعه داده شده است و از نشانه‌گذاريها و مفاهيم گسترش‌يافته‌تري نسبت به IDEF0 به منظور نمايش و ايجاد ارتباط با استانداردهاي كيفي ISO 9001 استفاده مي‌كند.

با استفاده از نشانه‌گذاريها و مفاهيمي كه در IDEF9000 استفاده مي‌شود مي‌توان فعاليتها و جريانهايي را كه توسط استاندارد ISO 9001  كنترل مي‌شود را در همه سطوح جزئيات مدل يك فرايند مشخص كرد. به اين ترتيب سازمانها مي‌توانند در طراحي مجدد فرايندهاي خود بخشهايي از فرايند را كه در آن بايد كنترلها و محدوديتهاي ISO 9001 اعمال شود را تشخيص دهند.

برای دانلود متن استاندارد IDEF0  میتوانید اینجا را کلیک کنید.

در مطلب بعد ادامه نمودارهای موجود در استاندارد IDEF را توضیح خواهیم داد.

تمامی حقوق مادی و معنوی برای این وب سایت محفوظ می باشد .